Ukraina: najcięższy od wiosny atak na energetykę i nowa broń przeciw słupom wysokiego napięcia
Najpoważniejszym wydarzeniem nocy jest zapowiadana od tygodni kampania Rosji przeciw ukraińskiemu systemowi energetycznemu, która w środę przybrała formę najcięższego od zakończenia poprzedniego sezonu grzewczego ataku kombinowanego. Premier Ukrainy Serhij Korecki napisał na platformie X, że od lata praktycznie nie było dnia bez rosyjskiego uderzenia w energetykę, ale atak o takiej skali zdarzył się pierwszy raz od wiosny. Ukraińskie władze poinformowały o siedmiu osobach zabitych, w tym o dziecku w obwodzie kijowskim, a operator sieci przesyłowej Ukrenergo zarządził awaryjne wyłączenia prądu w Kijowie i trzech sąsiednich obwodach, co w stolicy stało się pierwszy raz od wiosny. Informacja podana za Reuters, France 24, BBC i Kyiv Independent; uwagę zwraca drobna rozbieżność liczby ofiar, bo BBC w porannym podsumowaniu mówi o co najmniej pięciu zabitych minionej nocy, a Reuters i France 24 o siedmiu w całym bilansie doby, co wynika z różnych momentów liczenia i różnych definicji okna czasowego.
Źródło: reuters, bbc, kyiv-independent
Rosyjskie Ministerstwo Obrony potwierdziło, że jednym z celów była Trypilska Elektrownia Cieplna pod Kijowem, największy dostawca energii dla stolicy, a jej operator spółka Centrenergo przyznał uszkodzenie urządzeń wytwórczych. Relacjonujący z Kijowa korespondent dyplomatyczny BBC opisał miasto spowite gęstym, gryzącym dymem, z trwającym alertem przeciwlotniczym i odgłosem ognia obrony powietrznej. Siły Powietrzne Ukrainy podały, że do wczesnego wieczora zestrzelono lub zniesiono dwieście pięćdziesiąt cztery z dwustu osiemdziesięciu pięciu dronów, z których sto siedemdziesiąt cztery były szybszymi, trudniejszymi do przechwycenia modelami odrzutowymi, a Rosja użyła też pocisków balistycznych. Łącznie atakowano jedenaście obwodów, a wśród celów znalazły się budynki mieszkalne, infrastruktura społeczna, obiekty cywilne i koleje, o czym mówił premier Korecki. Burmistrz Kijowa Witalij Kliczko poinformował, że w stolicy zginęły trzy osoby, w tym pracownik zakładu komunalnego, w obwodzie mikołajowskim jedna, a w obwodzie sumskim dwie kolejne, gdzie osobno ucierpiała szkoła.
Źródło: bbc
Rzeczą nową i technicznie istotną jest pierwsze użycie przez Rosję drona odrzutowego z głowicą kumulacyjną zaprojektowaną do przecinania stali, przeznaczoną do niszczenia słupów wysokiego napięcia i stalowych konstrukcji mostowych. Doradca prezydenta Ukrainy do spraw technologii obronnych Serhij Beskrestnow napisał na Telegramie, że głowica składa się z czterdziestokilogramowego ładunku głównego i czterech dodatkowych modułów niszczących, i ocenił, że wróg planuje ataki na ważne linie przesyłowe wysokiego napięcia. Znaczenie tego faktu polega na zmianie sposobu prowadzenia wojny energetycznej: dotąd Rosja niszczyła przede wszystkim elektrownie i stacje, teraz pojawia się narzędzie wymierzone w samą sieć przesyłową, której odbudowa jest wolniejsza i droższa, a której awarie potrafią wyłączyć prąd na obszarze znacznie większym niż pojedynczy obiekt.
Konsekwencją ataku na zachodzie Ukrainy jest to, że wojna po raz kolejny wyszła poza granice państwa. Mołdawskie Ministerstwo Obrony poinformowało, że w ciągu dnia trzy drony wleciały w jego przestrzeń powietrzną, a według France 24 myśliwce poderwały Rumunia i Polska, przy czym w Polsce na pewien czas wstrzymano ruch w portach lotniczych w Lublinie i Rzeszowie. Zestawienie tych dwóch faktów z wcześniejszą zmianą polskich procedur, o której pisałem, pokazuje, że wschodnia flanka NATO przestawiła się na tryb codziennego reagowania na incydenty powietrzne, a nie na sytuację wyjątkową. Warto też odnotować pozytywny wątek ukraiński, który potwierdził się na najwyższym szczeblu: prezydent Wołodymyr Zełenski złożył wizytę w punkcie dowodzenia w rejonie łymanskim i mówił o odzyskaniu stu siedemdziesięciu sześciu kilometrów kwadratowych w ramach operacji Vivaldi, co jest liczbą wyższą od stu dwudziestu pięciu podawanych dzień wcześniej i pochodzi z wypowiedzi prezydenta, a nie z niezależnego pomiaru. Kierunek rozmów o rozejmie energetycznym, w tym planowany na październik trilateralny format z udziałem USA w Abu Zabi, został szczegółowo opisany w analizie z dnia 30.09, godzina 15:57, i pozostaje bez zmian, choć trzeba podkreślić gorzką wymowę faktu, że szczyt dyplomatyczny o wstrzymaniu uderzeń w energetykę zbiega się z największym od wiosny atakiem właśnie na tę infrastrukturę. Nowym elementem dyplomatycznym jest apel Kijowa do Waszyngtonu o sankcje na rosyjskie podmioty budujące sieć satelitarną Rassvet, konkurenta Starlinka, o czym Reutersowi mówił zastępca szefa misji Ukrainy w Stanach Zjednoczonych Denys Sienik, ostrzegając, że rosnąca sieć da Rosji zdolność do naprowadzania uderzeń w czasie rzeczywistym na cele w Ukrainie.
Źródło: reuters