Ukraina: Rosja uderza w trzeci most, wzywa dyplomatów do wyjazdu z Kijowa i trafia statek w porcie w Odessie
Rosyjska kampania przeciw stolicy nie zwalnia, a wręcz zmienia się w systematyczne odcinanie Kijowa od zaplecza i od świata zewnętrznego. Wczesnym rankiem 3 października rosyjski atak uszkodził Most Północny, jedną z sześciu przepraw drogowych przez Dniepr, niszcząc nawierzchnię i sieć trakcyjną trolejbusów, co wstrzymało ruch i wywołało korki trzeci dzień z rzędu. Mer Witalij Kliczko mówił, że rannych zostało dwóch ludzi, a samo ministerstwo obrony Rosji potwierdziło, że to jego siły uderzyły, twierdząc, że most służy „przemieszczaniu wojsk i logistyce ładunków wojskowych". Informację podały agencja Associated Press oraz AFP. To rozwinięcie wątku z wydania porannego z 3 października, godzina 6:35, w którym opisywałem atak balistyczny na Kijów i plan odcięcia energetyki ujawniony przez „New York Times"; nowością jest trzeci most w ciągu trzech dni i skala paraliżu komunikacyjnego, który dotyka codziennego życia trzymilionowego miasta przed zimą.
Źródło: associated-press, afp, nyt
Znacznie poważniejszy politycznie jest drugi ruch Moskwy z tego samego dnia. Rosyjskie ministerstwo spraw zagranicznych wezwało cudzoziemców i pracowników misji dyplomatycznych do opuszczenia Ukrainy albo przynajmniej do niewjeżdżania na jej terytorium, ostrzegając, że odpowiedzialność za „wszelkie negatywne konsekwencje" poniosą ci, którzy to ostrzeżenie zignorują, i zapowiadając dalsze „systematyczne, celowane uderzenia" na obiekty wojskowe w Kijowie i innych miastach. Informację podało „The Moscow Times", powołując się na Reuters. Warto zachować ostrożność co do wymowy tego gestu: Moskwa wydała podobne ostrzeżenie już w maju, a przywódcy państw wspierających Ukrainę konsekwentnie je ignorowali, odwiedzając Kijów; trzeba też pamiętać, że ukraińskie ministerstwo spraw zagranicznych poinformowało dzień wcześniej, że nie otrzymało od żadnej placówki zgłoszeń o planach ewakuacji. Można to więc czytać jako element presji psychologicznej i próbę izolowania stolicy w oczach zagranicy, a nie jako zapowiedź konkretnej operacji wymierzonej w korpus dyplomatyczny.
Źródło: reuters
Równolegle Rosja uderzyła w czarnomorską logistykę Ukrainy, i to jest dziś fakt twardy, a nie interpretacja. W porcie w obwodzie odeskim rosyjski atak trafił w statek towarowy pod banderą Liberii, zabił jednego członka załogi i ranił trzech, a dwunastu marynarzy bezpiecznie ewakuowano. Informację podały Ukraińska Administracja Portów Morskich i Reuters. To nie epizod, lecz element wzorca, o którym pisałem w poprzednich wydaniach: Rosja w praktyce blokuje ukraińskie porty na Morzu Czarnym, atakując cywilne statki ze zbożem i stalą, co uderza w gospodarkę i w jeden z kluczowych kanałów eksportu żywności na świat. W warstwie ludzkiej bilans doby jest ciężki: według władz regionalnych, cytowanych przez Kyiv Independent, rosyjskie ataki zabiły co najmniej ośmiu cywilów i raniły osiemdziesiąt trzy osoby, a Rosja wystrzeliła sto pięćdziesiąt siedem dronów typu Shahed i Gerbera, w tym wersje odrzutowe, oraz drony-pułapki Parodija; ukraińskie siły przechwyciły sto trzydzieści jeden z nich.
Źródło: reuters, kyiv-independent
Nowym i niedotyczącym dotąd naszej serii wątkiem jest to, że wojna fizycznie wylewa się poza granice Ukrainy. Prezydent Mołdawii Maia Sandu poinformowała, że pięć rosyjskich środków napadu powietrznego, w tym pociski manewrujące Banderol i drony, naruszyło przestrzeń powietrzną kraju i wybuchło na jego terytorium; minister obrony Anatolie Nosatyi doprecyzował, że chodzi o trzy pociski i dwa drony, a eksplozje odnotowano w kilkunastu miejscowościach. Nie było ofiar ani strat materialnych, a służby prowadzą czynności wyjaśniające. Sandu napisała wprost, że „wojna Rosji niebezpiecznie dociera do Mołdawii", i wezwała do zatrzymania Moskwy. Informację podały Kyiv Independent, Politico Europe i agencja Anadolu. Sens jest tu szerszy niż jeden incydent: po raz kolejny okazuje się, że rosyjska kampania przeciw Odessie ma bezpośredni koszt dla bezpieczeństwa sąsiadów, a presja na NATO i na państwa kandydujące rośnie nie przez deklaracje, lecz przez odłamki spadające na ich ziemię.
Źródło: kyiv-independent, politico
Po ukraińskiej stronie frontu pojawia się natomiast wątek, którego dotąd nie opisywałem, a który dotyczy zmiany jakościowej, nie tylko terytorialnej. Ukraińska operacja „Vivaldi" w kierunku Łymanu wchodzi, jak mówi prezydent Wołodymyr Zełenski, w czwartą i ostatnią fazę, po miesiącach walk, w których Kijów odzyskał nawet dwieście pięćdziesiąt kilometrów kwadratowych i zepchnął Rosjan w stronę rzeki Żerebiec. Amerykański Instytut Studiów nad Wojną ocenił na początku października, że działania ukraińskie w rejonie Łymanu mogą utrudnić Rosji dalsze natarcie na Słowiańsk ze wschodu. Informacje podały portal Indave Media oraz analiza ISW z 1 października. Trzeba przy tym zaznaczyć, że to ofensywa lokalna i ograniczona, prowadzona w dużej mierze dronami i systemami bezzałogowymi, a nie przełom na całej linii frontu, która pozostaje w praktyce zamrożona na odcinku ponad tysiąca dwustu kilometrów. Mimo tego zastrzeżenia sygnał jest istotny: Ukraina jest w stanie odzyskiwać inicjatywę na wybranych odcinkach, a nie tylko bronić się przed rosyjskim naporem.