Ormuz, Iran i Jemen: Huti przyznają się do ataku na rafinerię Aramco, a Trump mówi o decyzji „łatwej albo trudnej drodze"
W obszarze irańsko-jemeńskim zaszły dwa istotne fakty. Po pierwsze, jemeńscy Huti po raz pierwszy przyznali się wprost do ataku na obiekt saudyjskiego koncernu Aramco w Rijadzie. Rzecznik wojskowy grupy Jahja Saree oświadczył, że użyto pocisków balistycznych i dronów, a uderzenia miały być „precyzyjne i bezpośrednie" i doprowadzić do pożarów. Władze saudyjskie ani sama spółka nie odniosły się do zdarzenia, a źródła zbliżone do sytuacji potwierdziły CBS News, że atak istotnie miał miejsce, ale Rijad wciąż ustala, kto za niego odpowiada. To rozwinięcie wątku, który sygnalizowałem w wydaniu z 3 października, godzina 15:50, gdzie opisywałem widziany przez świadka Reutersa słup dymu nad rafinerią na południe od stolicy i podwyższoną aktywność termiczną odnotowaną przez satelitarny system NASA. Nowością jest więc oficjalne przyznanie się Huti i potwierdzenie samego zdarzenia przez amerykańskie źródła. Trzeba jednak pamiętać, że skala zniszczeń pozostaje nieznana i opieramy się tu częściowo na twierdzeniach jednej strony konfliktu.
Źródło: cbs-news, reuters
Po drugie, walki w Jemenie wyraźnie się zaostrzają. Jak podała agencja Al Dżazira, siły zbrojne uznawanego na arenie międzynarodowej rządu Jemenu przeprowadziły w niedzielę rano dziewięćdziesiąt siedem „precyzyjnych operacji" na froncie Tor al-Baha i osi Taiz, a rzecznik tych sił, pułkownik Madżed Abdullah al-Nazili, twierdził, że uderzono w co najmniej dwustu sześćdziesięciu bojowników Huti i zniszczono czterdzieści cztery pojazdy wojskowe, przy wcześniejszych deklaracjach o około siedmiuset zabitych w ciągu doby. Te liczby pochodzą w całości od jednej strony konfliktu i należy je traktować jako twierdzenia wojskowe, a nie jako niezależnie zweryfikowany bilans. Tłem jest trwająca od lipca eskalacja po upadku rozejmu z 2022 roku oraz wcześniejsze zajęcie przez Huti portu Mocha i wysp wokół cieśniny Bab al-Mandab, o czym pisałem w poprzednich wydaniach.
Źródło: al-jazeera
Najważniejszy sygnał polityczny przyszedł jednak z Waszyngtonu. Prezydent Donald Trump powiedział dziennikarzom, że wkrótce podejmie decyzję w sprawie Iranu i że kraj ten został „zdziesiątkowany", a pytanie brzmi już tylko, czy rozwiązanie nastąpi „łatwą, czy trudną drogą". Nie sprecyzował, co ma na myśli, ale wypowiedź jest czytana jako wybór między porozumieniem a wznowieniem zakrojonych na szeroką skalę operacji wojskowych. Informacje podały agencja Gulf News, serwis Iran International oraz południowokoreański „Seoul Economic Daily". Równolegle irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi przedstawił na posiedzeniu rządu oficjalną odpowiedź Stanów Zjednoczonych na irańską propozycję zakończenia wojny, o czym poinformował rzecznik rządu, a przekazały to agencja Associated Press i serwis KCRA. Wcześniej irańska propozycja zakładała między innymi otwarcie cieśniny Ormuz w ciągu siedmiu dni w zamian za zniesienie blokady irańskich portów i uwolnienie zamrożonych aktywów. Zastrzeżenie pozostaje takie samo jak poprzednio: kanał dyplomatyczny jest otwarty, ale żadna ze stron nie chce ustąpić pierwsza, a sam Trump zdementował część doniesień o rzekomych ustępstwach wobec Teheranu, nazywając je „hoaxem".
Źródło: iran-international, associated-press
Do tego doszły dwa fakty o dłuższym horyzoncie. Po pierwsze, Stany Zjednoczone wydaliły dwóch członków irańskiej delegacji przy ONZ, którzy po zakończeniu Zgromadzenia Ogólnego pozostali w Nowym Jorku, ignorując nakaz wyjazdu; Teheran twierdzi, że był to wyjazd planowany, a nie wydalenie, o czym informowały Axios i „The Straits Times". Po drugie, w warstwie naftowej uwagę przyciąga informacja agencji Reuters, że Irak po raz pierwszy od dziesięcioleci przetransportował dwa miliony baryłek ropy przez cieśninę Ormuz, korzystając z bardzo dużego zbiornikowca, co daje państwowemu koncernowi SOMO większą elastyczność w sprzedaży surowca. Tłem pozostaje skoordynowane uwolnienie rezerw naftowych przez kraje grupy G7 za pośrednictwem Międzynarodowej Agencji Energetycznej. Jak podała ta agencja, do tej pory uwolniono trzysta dwadzieścia pięć milionów baryłek z czterystu milionów zapowiedzianych jeszcze w marcu, a dodatkowe sto milionów baryłek diesla i ropy ma zostać uwolnione natychmiast i rozłożone na cztery miesiące. Informacje podały Reuters, Al Dżazira oraz australijska ABC. Nowością wobec poprzedniego wydania jest tu sam mechanizm skoordynowanego uwolnienia diesla, o którym wówczas tylko sygnalizowałem.
Źródło: axios, reuters, al-jazeera