Ormuz, Iran i Jemen: Huti uderzają w Rijad, Turcja i Pakistan wysyłają wojska, a Trump mówi o końcu wojny
W obszarze bliskowschodnim doszły fakty, które podnoszą stawkę w kilku wymiarach naraz. Najpoważniejszy jest bezpośredni atak jemeńskich Huti na Arabię Saudyjską. Rzecznik wojskowy grupy Jahja Saree oświadczył, że celem były lotnisko króla Khalida w Rijadzie, rafineria saudyjskiego koncernu Aramco w Rabigh oraz obiekty wojskowe i mniejsze lotniska na południu kraju, a ataki prowadzono dronami oraz pociskami balistycznymi i manewrującymi. Co istotne, ugrupowanie ostrzegło wszystkie linie lotnicze korzystające z saudyjskiej przestrzeni powietrznej przed dalszymi lotami, z wyjątkiem obszaru Mekki i Madyny. Informacje podały agencja AFP, „Times of Israel" i stacja CBS. To jest jakościowa zmiana wobec wydania z 5 października, gdzie opisywałem jeszcze przyznanie się Huti do pojedynczego ataku na rafinerię Aramco w Rijadzie; teraz mamy do czynienia z ostrzeżeniem wymierzonym w cywilny ruch lotniczy i z uderzeniami w kluczowe węzły infrastruktury paliwowej i transportowej. Trzeba przy tym pamiętać o zastrzeżeniu, które podkreślałem już wcześniej: strona saudyjska i sam koncern nie odnieśli się do skali zniszczeń, a część doniesień o trafieniach opiera się na twierdzeniach jednej strony konfliktu.
Źródło: afp, times-of-israel, cbs-news
Równolegle nowością o ciężarze geopolitycznym jest decyzja Turcji i Pakistanu o szybkim rozmieszczeniu wojsk w Arabii Saudyjskiej w ramach nowego sojuszu obronnego. Po spotkaniu w Rijadzie trzy kraje oświadczyły, że przechodzą natychmiast do praktycznej realizacji zobowiązań zbiorowej obrony, co jak podała agencja AFP jest bezpośrednią odpowiedzią na eskalację ataków Huti. To wątek, który przesuwa ciężar regionalny: konflikt jemeński przestaje być sprawą wyłącznie saudyjsko-jemeńską, a wciąga dwa kolejne państwa muzułmańskie o dużym potencjale wojskowym, co z kolei może zmienić kalkulacje Teheranu.
Źródło: afp
W warstwie morskiej i amerykańskiej uwaga skupia się na dwóch nowych komunikatach. Dowództwo centralne USA poinformowało, że w ciągu dwunastu tygodni amerykańskie siły zniszczyły trzynaście statków handlowych w cieśninie Ormuz, które albo naruszały blokadę morską, albo należały do irańskiej sieci cieni Gwardii Rewolucyjnej, oraz że przekierowały sto trzydzieści jednostek handlowych próbujących przepłynąć przez cieśninę. Tymczasem prezydent Donald Trump powiedział podczas wiecu w Nebrasce, że wojna z Iranem zakończy się „wkrótce", że amerykańskie siły zniszczyły irańskie radary i obronę przeciwlotniczą i przejęły kontrolę nad Ormuzem, a wzrost cen paliw nazwał niewielkim kosztem w zamian za bezpieczeństwo. Informacje te podały Iran International, agencja Anadolu i serwis Newscord, powołując się na wypowiedź prezydenta z 5 października. Trzeba tu wyraźnie oddzielić narrację od potwierdzonych faktów: twierdzenie o amerykańskiej kontroli nad cieśniną stoi w sprzeczności z codzienną praktyką żeglugową, w której tankowce wciąż są trafiane, a Gwardia Rewolucyjna zawraca statki. Po stronie irańskiej stanowisko pozostaje twarde: prezydent Masud Pezeszkijan powiedział, że negocjacje z USA są „bez sensu", szef dyplomacji Abbas Araghchi oświadczył, że nie istnieje rozwiązanie militarne ani oparte na sankcjach, a dowódca sztabu sił zbrojnych Ali Abdollahi ostrzegł, że „ogień nowej wojny ogarnie wszystkich". Dodał przy tym, że odpowiedź Iranu nastąpi natychmiast, niezależnie od tego, czy Waszyngton uderzy przed wyborami do Kongresu, czy po nich. W tle utrzymuje się cena ropy w okolicach stu dolarów za baryłkę, przy czym agencja analityczna Kpler odnotowała, że we wrześniu eksport ropy z Bliskiego Wschodu poza Iranem przekroczył poziom sprzed wojny, a brytyjskie centrum monitorowania ruchu morskiego UKMTO naliczyło w ostatnim tygodniu kilkanaście ataków na tankowce.
Źródło: iran-international, kpler, ukmto
Osobno doszedł jeszcze jeden nowy fakt o wymiarze bezpieczeństwa. Stany Zjednoczone przeniosły kilkadziesiąt bombowców B-1 z brytyjskiej bazy RAF Fairford po tym, jak Waszyngton miał otrzymać informacje o możliwym złożonym ataku dronów ze strony Iranu. Prezydent Trump potwierdził, że maszyny nie odleciały przypadkowo, ale nie przesądził o roli Teheranu, mówiąc, że jeśli Iran rzeczywiście zaatakowałby Wielką Brytanię, poniósłby „niszczycielskie straty". Wcześniej w sprawie aresztowano sześciu mieszkańców Londynu podejrzanych o przygotowywanie zamachu. Podały to „Wall Street Journal" i brytyjski „Independent", a sekretarz stanu Marco Rubio zapewnił, że Waszyngton zachowuje zaufanie do bezpieczeństwa swoich baz. To pokazuje, że wojna wykracza poza teatr bliskowschodni i zaczyna dotykać infrastruktury sojuszniczej w Europie. Wreszcie, dla domknięcia obrazu gospodarczego, Departament Stanu zatwierdził sprzedaż broni do Zjednoczonych Emiratów Arabskich o wartości miliarda dolarów i do Kuwejtu o wartości czterystu milionów, co jest odpowiedzią na to, jak mocno państwa Zatoki oberwały w tej wojnie.
Źródło: wsj