Chiny i wojna ekonomiczna: dźwignia lotnicza przeciw rzadkim ziemiom i napięcie z Europą
W obszarze chińskim nowym elementem jest to, że Waszyngton sięgnął po własną dźwignię w odpowiedzi na chińską kontrolę eksportu rzadkich ziem. Jak podało Reuters, a za nim Asia Times, administracja amerykańska spowolniła wydawanie licencji eksportowych na części lotnicze przeznaczone dla Chin, w tym na podwozia i płyny hydrauliczne, a Departament Handlu ograniczył liczbę części dopuszczonych do wysyłki do państwowego producenta samolotów COMAC, żeby uniemożliwić Chinom gromadzenie zapasów. To odpowiedź na chińskie restrykcje z 2025 roku, które wciąż obowiązują w zawieszonej formie. Zegar tyka przy tym nieubłaganie: jak przypominają analizy Center for Strategic and International Studies i nota Parlamentu Europejskiego, Chiny zawiesiły drugą falę kontroli eksportu tylko do 10 listopada 2026 roku, a Stany Zjednoczone pozostaną zależne od chińskich dostaw tych surowców jeszcze przez wiele lat. Kolejne spotkanie Donalda Trumpa i Xi Jinpinga zapowiedziano na listopad, przy okazji szczytu APEC. Warto zachować ostrożność wobec optymistycznych doniesień o „historycznym porozumieniu" krążących w mediach społecznościowych: obowiązujący stan to przedłużony o dwa miesiące rozejm handlowy, listy towarów w ramach tak zwanego układu trzydzieści na trzydzieści, zobowiązanie Chin do zakupu soi i innych produktów rolnych oraz nierówna realizacja tych zobowiązań, o czym pisały Reuters i CNBC. To rozejm taktyczny, nie strategiczne porozumienie.
Źródło: reuters, asia-times, cnbc
Nowym wątkiem jest też zaostrzenie napięcia chińsko-japońskiego. Jak podały Channel News Asia i Global Times, premier Japonii Sanae Takaichi nazwała Chiny „ważnym sąsiadem", ale jednocześnie mówiła o napięciach regionalnych, co chińska prasa odczytała jako zakamuflowaną prowokację; jest to kolejny odcinek kryzysu dyplomatycznego zapoczątkowanego wcześniej wypowiedziami Takaichi o Tajwanie. Równolegle w Europie napięcie wokół Chin rośnie: New York Times opisał, jak Pekin wykorzystuje dźwignię rzadkich ziem wobec europejskiego przemysłu, a w Parlamencie Europejskim powstała nowa komisja wzorowana na amerykańskiej komisji ds. bezpieczeństwa gospodarczego z Chinami. Dodatkowo, jak podał Reuters, amerykańscy urzędnicy oceniają obecnie, że chińska inwazja na Tajwan przed 2028 rokiem jest coraz mniej prawdopodobna, co osłabia jeden z argumentów za szybkim dozbrajaniem regionu, ale nie usuwa samego ryzyka blokady.
Źródło: nyt, reuters