Inne duże sprawy: Nobel z chemii, rocznica 7 października i izraelska kampania, aresztowanie byłego szefa wywiadu Niemiec
Poza głównymi frontami warto odnotować kilka faktów. Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła w środę, że Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymują Henri B. Kagan z Francji i Kenso Soai z Japonii za odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej. Jak podano w komunikacie Fundacji Nobla, nagroda dotyczy ponadstudniowej zagadki chemicznej: dlaczego życie używa tylko jednej z dwóch lustrzanych form cząsteczek. Kagan wykonał pierwszy decydujący krok w 1986 roku, a Soai w 2003 roku przedstawił reakcję, w której powstaje tylko jedna z form, co — jak podkreśla komitet — wcześniej udawało się jedynie samej naturze. To domyka wątek noblowski, w którym rano opisany był laureat fizyki, a nagroda w dziedzinie chemii ogłoszona została po przygotowaniu wydania porannego.
Drugim faktem jest trzecia rocznica ataku z 7 października 2023 roku, którą Izrael obchodzi w środę. Jak podały Reuters, BBC i Associated Press, w kraju odbywają się uroczystości i protesty, a Reuters odnotowuje, że jest to pierwsza rocznica od porozumienia o zawieszeniu broni z 10 października 2025 roku, które zatrzymało najcięższe walki, ale nie powstrzymało izraelskich uderzeń w Strefie Gazy; od czasu zawieszenia broni zginęło według tych doniesień ponad tysiąc czterysta sześćdziesiąt Palestyńczyków. Nowy i istotny wątek polityczny opisało NPR: w izraelskich i amerykańskich mediach pojawiły się ustalenia, że premier Benjamin Netanyahu był osobiście ostrzegany o planowanym ataku; jeden z ostrzeżeń miał przekazać przywódca Zjednoczonych Emiratów Arabskich w ponadczterdziestominutowej rozmowie telefonicznej, a egipski wywiad również przekazywał konkretne informacje. Netanyahu zaprzeczył, nazywając doniesienia „fake news", i zapowiedział pozew o zniesławienie. Ma to bezpośredni kontekst wyborczy, bo Izrael idzie do urn 27 października, a rocznica stała się w tej kampanii kwestią rozliczenia odpowiedzialności za bezpieczeństwo państwa. Trzeba przy tym uczciwie powiedzieć, że same ostrzeżenia opisują media i osoby anonimowe, więc sprawa pozostaje przedmiotem sporu, a nie ustalonym faktem.
Źródło: reuters, bbc, associated-press, npr
Osobnym wątkiem jest aresztowanie w Niemczech byłego szefa wywiadu. Jak podały Reuters, Associated Press i Al Dżazira, osiemdziesięcioletni August Hanning, który kierował Federalną Służbą Wywiadu w latach 1998–2005, został zatrzymany pod zarzutem usiłowania zdrady i pracy dla obcego wywiadu; zatrzymano też jego byłego współpracownika. Sprawa należy do najpoważniejszych tego typu w historii Niemiec i wpisuje się w rosnące napięcie wywiadowcze w Europie, o którym pisałem przy okazji ostrzeżeń szefa niemieckiego wywiadu o ryzyku konfliktu z Rosją.
Źródło: reuters, associated-press, al-jazeera
Warto też odnotować dwa fakty społeczne. We Francji trwają protesty uczniów, które według Reutersa i CNBC objęły setki szkół i doprowadziły do tysięcy zatrzymań; New York Times i CNN wiążą tę falę z kryzysem zadłużenia państwa i rosnącymi kosztami obsługi długu, co jest echem tego samego szoku energetycznego, który podnosi rentowności obligacji na całym świecie. W Polsce doszło natomiast do ataku nożownika w szkole w Ostrołęce, w którym rannych zostało siedem osób; informację podał Reuters, powołując się na radio RMF FM. Bez istotnych zmian pozostają natomiast opisywane wcześniej sprawy: drugie tury wyborów prezydenckich w Brazylii 25 października, rozmowy Izraela i Libanu prowadzone z amerykańskim pośrednictwem oraz amerykańskie uderzenia na łodzie w rejonie Wenezueli, gdzie liczba ofiar przekroczyła dwieście trzydzieści osób w ponad siedemdziesięciu atakach, a Kongres domaga się od administracji uzasadnienia prawnego tych operacji.
Źródło: reuters, cnbc, nyt, cnn