Chiny i wojna ekonomiczna: Unia Europejska zawiera porozumienie z Pekinem w sprawie samochodów i rzadkich ziem
Najistotniejszą nowością dnia w stosunkach gospodarczych jest porozumienie między Unią Europejską a Chinami, ogłoszone w piątek po dwóch dniach rozmów w Pekinie. Jak podał dziennik „The Guardian” w relacji z rynków oraz agencja Reuters, unijny komisarz do spraw handlu Maroš Šefčovič ogłosił „przełomowe porozumienie”, na mocy którego Chiny zobowiązały się do „umiarkowania” sprzedaży swoich hybrydowych samochodów elektrycznych w Unii, a Pekin zgodził się na złagodzenie ograniczeń w eksporcie rzadkich ziem i magnesów trwałych do Europy. Porozumienie liczy szesnaście punktów i zakłada tak zwaną procedurę zobowiązań cenowych, czyli ustalenie minimalnych cen hybryd eksportowanych do Unii. Šefčovič powiedział, że porozumienie „otwiera perspektywę obniżenia chińskiego eksportu hybryd o więcej niż połowę” i może doprowadzić do zmniejszenia sprzedaży chińskich hybryd typu plug-in o „kilka milionów” sztuk w ciągu najbliższych czterech lat. Podkreślił przy tym, że to pierwszy raz, gdy Chiny zgodziły się umiarkować eksport bez uprzedniego postępowania wyjaśniającego w sprawie handlowej, i że porozumienie zawarto z pełnym poszanowaniem metodologii Światowej Organizacji Handlu. Chińskie ministerstwo handlu potwierdziło, że obie strony będą przestrzegać „procedur dotyczących zobowiązań cenowych firm”, i zapowiedziało kolejne spotkanie w marcu.
Źródło: the-guardian, reuters
To porozumienie ma znaczenie większe, niż sugeruje jego techniczny charakter. Unia Europejska przez miesiące zmagała się z deficytem handlowym z Chinami sięgającym około miliarda euro dziennie i groźbą otwartej wojny handlowej, a chińskie kontrole eksportu rzadkich ziem i innych minerałów krytycznych uderzały w europejski przemysł. Šefčovič przyznał wprost, że „tak bardzo naciskał” na piątkowe negocjacje, bo „bardzo trudno jest zatrzymać wojnę handlową, gdy już się zacznie”. Warto zachować przy tym krytyczną ostrożność co do trwałości ustaleń: porozumienie opiera się na deklaracji umiarkowania eksportu, a nie na wiążącym traktacie, a jego skutki będą zależeć od faktycznego wykonania. Komisarz zapowiedział, że plan zostanie przedstawiony ambasadorom w niedzielę przed szczytem przywódców w czwartek, co oznacza, że wciąż wymaga zatwierdzenia politycznego.
Równolegle napłynęły nowe dane o kondycji chińskiej gospodarki. Jak podał „Nikkei Asia”, ekonomiści szacują wzrost Chin w trzecim kwartale na cztery i cztery dziesiąte procent, czyli nieco powyżej poprzedniego kwartału, ale wciąż poniżej rządowego celu od czterech i pół do pięciu procent. Silny eksport i sektory związane ze sztuczną inteligencją nie wystarczają, by zrównoważyć słabość rynku nieruchomości i wydatków konsumentów. Bank Światowy podniósł jednak prognozę wzrostu Chin na 2026 rok z czterech i dwóch dziesiątych do czterech i pięciu dziesiątych procent, wskazując właśnie na eksport zaawansowanych technologii. Ta rozbieżność między słabością wewnętrzną a siłą eksportową to najważniejsza cecha chińskiej gospodarki w tym momencie: opiera się ona na popycie zewnętrznym, a nie wewnętrznym, co czyni ją podatną na każdą eskalację celną. Warto też odnotować, że Chiny wznowiły eksport paliw po Złotym Tygodniu, co wpłynęło na spadek cen ropy, o czym pisaliśmy wyżej. W kwestii rzadkich ziem trzeba zachować ostrożność wobec dat: porozumienie z Unią jest nowym faktem, natomiast terminy wygaśnięcia amerykańskich zawieszeń kontroli eksportu pojawiają się w różnych źródłach odmiennie i wymagają odrębnej weryfikacji — nie będę ich tu podawać jako ustalonych.
Źródło: nikkei
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że dane Epoch AI o luce technologicznej między chińskimi a amerykańskimi modelami, przywoływane w porannym wydaniu, pozostają bez zmian i omawiam je w sekcji o sztucznej inteligencji.
Źródło: epoch-ai