Inne duże sprawy: otwarty konflikt Etiopii z Erytreą, rocznica zawieszenia broni w Gazie i nowe zarzuty wobec Maduro
Poza obszarami obowiązkowymi na uwagę zasługują trzy sprawy. Najpoważniejszą jest konflikt w Rogu Afryki, który z fazy oskarżeń przeszedł w fazę realnych działań wojskowych. Jak podały Al Dżazira, dziennik The Guardian i France 24, Etiopia oskarżyła Erytreę w liście do Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych o pełnowymiarową inwazję na północne regiony kraju, a erytrejskie wojska miały wejść nawet sześćdziesiąt kilometrów w głąb regionu Tigraj. Erytrea odpowiada, że to Etiopia szuka pretekstu do inwazji, a obie strony wzajemnie oskarżają się o prowokowanie wojny. Jak relacjonuje The Guardian, erytrejskie wojska, które przekroczyły granicę z Tigrajem, znalazły się pod ostrzałem dronów sił rządowych, co podnosi ryzyko odnowienia pełnowymiarowego konfliktu. Dziennik The Economist pisze wprost, że oba państwa są na krawędzi kolejnego starcia, w sytuacji gdy siły federalne odbiły stolicę Tigraju z rąk rebeliantów. Tło tego sporu sięga lat: Erytrea uzyskała niepodległość od Etiopii w 1993 roku, stoczyła z nią krwawą wojnę graniczną w latach 1998–2000, a po poprawie stosunków po 2018 roku walczyła u boku Etiopii w wojnie domowej z Ludowym Frontem Wyzwolenia Tigraju w latach 2020–2022. Krytyczną kwestią pozostaje to, że obie strony mają sprzeczne interesy dotyczące dostępu do morza, bo pozbawiona wybrzeża Etiopia domaga się portu, a Erytrea oskarża ją o planowanie inwazji na port Assab.
Źródło: al-jazeera, the-guardian, the-economist
Drugą sprawą jest rocznica zawieszenia broni w Strefie Gazy, którą organizacje praw człowieka wykorzystały do zbiorowej oceny jego skutków. Jak podała agencja Human Rights Watch w oświadczeniu z piątku, 10 października, rocznica porozumienia, które weszło w życie 10 października 2025 roku, oznacza rok niespełnionych obietnic, bez odbudowy i z ostrą sytuacją humanitarną. Jak wcześniej relacjonowała Al Dżazira, ponad sto organizacji humanitarnych i praw człowieka oceniło, że zawieszenie broni istnieje wyłącznie na papierze, a od jego wejścia w życie zginęło ponad tysiąc czterystu siedemdziesięciu jeden Palestyńczyków. Agencja Reuters, opisując rocznicę ataku Hamasu z 7 października 2023 roku, przypomniała, że w całej wojnie w Gazie zginęło ponad siedemdziesiąt cztery tysiące ludzi, z czego około tysiąc czterysta już po zawieszeniu broni, a Izrael kontroluje około dwóch trzecich enklawy. Warto rozdzielić dwa porządki: dane liczbowe pochodzą od organizacji humanitarnych, Ministerstwa Zdrowia w Gazie i agencji ONZ, a więc ze źródeł o jasnym stanowisku wobec konfliktu, choć w przeważającej części zgodnych z niezależnymi pomiarami, natomiast sama formuła, że zawieszenie broni istnieje tylko na papierze, jest oceną używaną przez sygnatariuszy oświadczenia. Sprawa ma też bezpośredni kontekst polityczny, bo Izrael idzie do wyborów 27 października, a sondaże nie wskazują, by ani Benjamin Netanjahu, ani jego główni rywale mogli obecnie samodzielnie sformować koalicję.
Źródło: al-jazeera, reuters
Trzecią sprawą jest nowy akt oskarżenia wobec byłego prezydenta Wenezueli. Jak podały agencja Reuters, stacja NBC News, National Public Radio i PBS, amerykański wymiar sprawiedliwości postawił Nicolásowi Maduro i jego żonie Cilii Flores zarzuty nakazywania torturowania ludzi w wojskowych instytucjach, którzy mogli uczestniczyć w próbie buntu. Para została zatrzymana 3 stycznia tego roku w swoim domu w Caracas podczas amerykańskiej operacji wojskowej zarządzonej przez Donalda Trumpa, a obecnie przebywa w areszcie w Stanach Zjednoczonych. Sprawa łączy wymiar sprawiedliwości z polityką, bo proces odbywa się w cieniu amerykańskiej presji na Wenezuelę, a dla odbiorcy europejskiego jest sygnałem, jak daleko Waszyngton gotów jest sięgać w polityce wobec Ameryki Łacińskiej.
Źródło: reuters, nbc-news, pbs
Na marginesie warto przypomnieć, że dwa rozstrzygnięcia opisane w poprzednich wydaniach pozostają aktualne i nie wymagają powtórzenia: Pokojowa Nagroda Nobla przyznana Navanethem Pillay, ogłoszona w piątek, którą omawiałem w analizie z dnia 9 października, godzina 15:53 czasu polskiego, oraz druga tura wyborów prezydenckich w Brazylii zaplanowana na 25 października, w której zmierzą się Flavio Bolsonaro i prezydent Lula da Silva.