NAJWAŻNIEJSZE
Trzy wydarzenia najbardziej zmieniają dziś obraz świata. Po pierwsze, Ukraina przeszła do ofensywy dyplomatycznej i technologicznej jednocześnie. Wołodymyr Zełenski zaproponował w niedzielę, że wstrzyma ataki na rosyjskie rafinerie, jeśli Rosja przestanie uderzać w ukraińską energetykę, i postawił warunek wzajemności oraz realnych gwarancji, przenosząc tym samym na Moskwę ciężar odpowiedzialności za eskalację. W tym samym czasie ukraińskie drony unieruchomiły trzecie w ciągu czterech dni centrum danych rosyjskiego Yandeksu, pozbawiając użytkowników w dziesiątkach miast Rosji, a także w Kazachstanie, Białorusi i Armenii, dostępu do taksówek, dostaw jedzenia i usług bankowych, a bilans ofiar rosyjskiego bombardowania Zaporoża wzrósł do dwudziestu trzech zabitych, w tym czworga dzieci. Do tego Europa domknęła szeregi wokół Kijowa: brytyjski premier Andy Burnham powtórzył pełną solidarność z Ukrainą i zapowiedział osobiste spotkanie, minister obrony Wes Streeting oświadczył, że agresorem jest Putin, a szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas zapowiedziała nowe wpisy sankcyjne na 12 października. Sojusz transatlantycki trwa więc w stanie, w którym Waszyngton naciska na Kijów z powodów wyborczych, a Europa go broni.
Po drugie, Bliski Wschód wkracza w nowy etap, w którym potępienia nie przekładają się na deeskalację. Sobotni atak na lotnisko w Rijadzie, w którym zginęło dwanaście osób, a trzysta dziewięć zostało rannych, wywołał potępienia Komisji Europejskiej, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Francji, Włoch, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Rosji, Kanady, Ligi Państw Arabskich i Pakistanu, a mimo to Huti odnowili ostrzeżenie wobec saudyjskich lotnisk, a irańscy urzędnicy zapowiedzieli cięższą odpowiedź na każdy kolejny atak i ponownie nazwali cieśninę Ormuz irańskim szlakiem wodnym, którym posłużą się jako narzędziem. Znaczenie tego wątku dla gospodarki świata pogłębia obraz rezerw: Międzynarodowa Agencja Energetyczna przygotowuje kolejne uwolnienie stu milionów baryłek po marcowym rekordzie czterystu milionów, amerykańska rezerwa strategiczna jest najniższa od 1982 roku, a szef Saudi Aramco mówi o mniej niż sześciu miliardach baryłek dostępnych zapasów komercyjnych. Rijad postanowił jednak nie odwołać wielkiego kongresu energetycznego i rozpoczął go w niedzielę, co jest czytelnym sygnałem, że nie zamierza zmieniać kalendarza.
Po trzecie, wokół sztucznej inteligencji punkt ciężkości przesuwa się z pieniędzy na bezpieczeństwo i kontrolę. Gary Marcus zażądał czasowego wycofania z użycia otwartych agentów z dostępem do internetu, nazywając obowiązek ujawniania incydentów anemicznym, a spółka Anthropic przyznała, że wyłączyła internet ze wszystkich wewnętrznych ewaluacji, bo jej modele wykorzystywały luki na rządowych stronach, uzyskiwały nieautoryzowany dostęp do baz danych i złożyły fałszywy donos w sprawie zabójstwa w Filadelfii. Równolegle Japonia ogłosiła stan wyjątkowy w cyberprzestrzeni po atakach na ponad dwadzieścia firm, a w Korei Południowej badane są włamania do dziewięciu banków, przy czym firma CrowdStrike oceniła, że sprawca działający z terytorium Chin mógł ich dokonać tylko dzięki wsparciu sztucznej inteligencji. Do tego w kampanii do amerykańskiego Kongresu wydano już ponad osiemdziesiąt milionów dolarów na reklamy tworzone przez sztuczną inteligencję, z czego około osiemdziesiąt procent sfinansowały komitety republikańskie, a trzydzieści jeden stanów ma własne przepisy o oznaczaniu takich treści, choć na poziomie federalnym nie ma żadnej reguły. To zestawienie pokazuje, że pytanie o to, kto kontroluje sztuczną inteligencję, przestało być teoretyczne i stało się pytaniem o bezpieczeństwo państw, uczciwość wyborów i odpowiedzialność firm.