Europa: szczyt w cieniu zamrożonych aktywów, ukraińskiego zboża i wieloletniego budżetu
Szczyt Rady Europejskiej rozpoczyna się dzisiaj w Brukseli i potrwa dwa dni, a jego porządek obrad, opisany w analizie z 14 października, godzina 15:56, jest bardzo szeroki: od konkurencyjności, przez ceny energii, nierównowagi makroekonomiczne, wieloletnie ramy finansowe na lata dwa tysiące dwudzieste ósme do dwa tysiące trzydziestego czwartego, po rozszerzenie i reformy, a drugi dzień należy do Ukrainy, z udziałem prezydenta Zełenskiego. Nowością tej doby są treści, które mają się znaleźć w konkluzjach szczytu. Jak podał w ekskluzywnym materiale serwis Kyiv Independent, a także ukraińskie portale European Pravda i Eurointegration, projekt konkluzji przewiduje wezwanie do zakazu tranzytu przez terytorium Unii Europejskiej zboża zrabowanego przez Rosję na terytoriach okupowanych. To rozwiązanie uderza w jeden z kanałów finansowania rosyjskiej wojny, a przy okazji w interesy tych europejskich pośredników, którzy do tej pory kupowali takie zboże.
Źródło: kyiv-independent, european-pravda
Równie istotna jest w projekcie konkluzji lista rzeczy, których w nim nie ma. Jak wynika z tych samych materiałów, przywódcy nie planują żadnych dodatkowych decyzji o pomocy finansowej dla Ukrainy, a kwestia wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów nie znajdzie się w ogóle w porządku obrad. Pojawia się natomiast koncepcja nazwana po angielsku Windfall Optimization Loan, czyli pomysł, aby rosyjskie aktywa zainwestować w sposób bardziej dochodowy i z uzyskanego zysku tworzyć nowe fundusze dla Ukrainy. Warto zestawić to z propozycją amerykańską opisaną w części o Ukrainie, zgodnie z którą część rosyjskich aktywów miałaby zostać odmrożona i przekazana pod nadzór instytucji w Waszyngtonie. Mamy więc dwa konkurencyjne podejścia do tych samych pieniędzy: europejskie, ostrożne i oparte na dochodach, oraz amerykańskie, które w praktyce oznaczałoby uznanie rosyjskiej własności i zwrócenie aktywów w zamian za wejście do rozmów. Krytyczna ocena wiarygodności jest tu niezbędna: projekt konkluzji to dokument roboczy, który może się zmienić w ciągu dwóch dni obrad, więc nie należy go czytać jak decyzji, ale jego kierunek jest zgodny z tym, co słychać od tygodni z kilku europejskich stolic, i to czyni go wiarygodnym.
Druga sprawa europejska pozostaje bez zmian i trzeba ją przypomnieć tylko dlatego, że mija właśnie termin, który ją ożywi. Chińskie zawieszenie drugiej fali kontroli eksportu surowców krytycznych, w tym ziem rzadkich, kończy się dziesiątego listopada, o czym pisano w analizach z 13 i 14 października. Francja i Niemcy domagały się przed tym szczytem nowego narzędzia pozwalającego uderzać w partnerów handlowych bez jednomyślności wszystkich stolic, o czym szczegółowo pisałem w analizie z 14 października, godzina 15:56. Dziś do tego dochodzi kontekst, którego wcześniej nie było: Pekin sam sygnalizuje gotowość do rozmowy o wzajemnym złagodzeniu ograniczeń, a europejską kartą przetargową pozostaje holenderski ASML, o czym piszę w części poświęconej Chinom.