Ukraina: noc z ofiarami, kolejny magazyn ropy w ogniu i wymowna liczba o rosyjskim przemyśle paliwowym
Najnowszym faktem, który dotarł na wątek, jest nocny atak Rosji z 27 na 28 września i jego skutki. Jak relacjonuje Reuters, drony spaliły targ w Sofijskiej Borszczahiwce na zachodnich obrzeżach Kijowa, gdzie zginęły dwie osoby, a około dziesięciu zostało rannych; w samym Kijowie mer Witalij Kliczko mówił o dziewięciu rannych, w tym o dziecku, z czego sześcioro trafiło do szpitala. Według relacji serwisu fakti.bg, którą przytacza agregator Ground News, alert powietrzny nad stolicą trwał dziewięć godzin i dziesięć minut, od piętnastej czterdzieści sześć w niedzielę do zero pięćdziesiąt sześć w poniedziałek, a dron wpadł na szesnastopiętrowy budynek mieszkalny w rejonie podolskim na wysokości siódmego piętra. Trzeba wyraźnie rozdzielić warstwy: sam fakt ataków i liczby rannych pochodzą od władz miejskich i służb, natomiast skala zniszczeń w każdym pojedynczym przypadku nie została zweryfikowana niezależnie, a Rosja konsekwentnie zaprzecza, jakoby celowała w obiekty cywilne, co w świetle zgromadzonych dowodów jest twierdzeniem niewiarygodnym.
Źródło: reuters
Poza stolicą ofiary przyniosły uderzenia w dwóch innych miastach. Jak podaje Reuters, w Sumie trzy bomby szybujące spadły w pobliżu centrum wsparcia rodzin, zabijając dwie osoby, a w Charkowie dron uderzył w samochód i zabił kierowcę. Osobno stacja Polsat News relacjonuje, że w tym samym Charkowie po trafieniu bomby w budynek mieszkalny rannych zostało dwadzieścia dwie osoby, w tym ośmioro dzieci, a w Sumie wśród ofiar śmiertelnych znalazła się szesnastoletnia dziewczyna. To dwa odrębne zdarzenia w Charkowie, a liczba ofiar po stronie cywilnej pochodzi od władz ukraińskich i mediów, które je relacjonują, więc jest to komunikat jednej strony konfliktu. Prezydent Wołodymyr Zełenski poinformował, że od soboty Rosja użyła dwustu siedemdziesięciu siedmiu dronów szturmowych, w tym stu pięćdziesięciu pięciu napędzanych silnikami odrzutowymi, które lecą wyżej i są trudniejsze do zestrzelenia, a wśród celów w Kijowie wymienił budynek pełniący funkcję rezydencji ambasadora Arabii Saudyjskiej.
Źródło: reuters
Nowy wymiar ma rosyjska kampania wymierzona w ukraińską infrastrukturę telekomunikacyjną. Jak podaje Reuters, w niedzielę trafiona została siedziba Kyivstaru, największego ukraińskiego operatora komórkowego, a spółka potwierdziła uderzenie, informując, że nie było ofiar. Rosyjskie Ministerstwo Obrony oświadczyło, że uderzono w centra danych operowane przez Kyivstar oraz Omega Telecom, mające zapewniać usługi szybkiego internetu ukraińskiej armii. Ta atrybucja pochodzi wyłącznie od strony atakującej i nie została potwierdzona przez operatora ani niezależnie, natomiast sam fakt uszkodzenia siedziby i zakłóceń w działaniu partnerów sieciowych jest komunikatem samej spółki. Podobny wzorzec uderzeń w infrastrukturę cyfrową opisałem już w analizie z 27 września, godzina 16:02, przy okazji ataku na centrum danych operatora Vodafone, więc tu nowe jest wyłącznie kolejne trafienie.
Źródło: reuters
Osobno warto odnotować element po stronie ukraińskiej, który w tym tygodniu potwierdził Sztab Generalny Ukrainy. Jak podaje Kyiv Independent, w nocy z 25 na 26 września uderzono w zakłady Azowskie Zakłady Optyczno-Mechaniczne w obwodzie rostowskim, należące do rosyjskiej Korporacji Pocisków Taktycznych i produkujące podzespoły optoelektroniczne do artylerii, rakiet i broni przeciwpancernej. Według komunikatu ukraińskiego operacja miała zostać przeprowadzona przy użyciu pocisków manewrujących Neptun oraz dronów odrzutowych Ruta, Palanycia i Bars, a samo potwierdzenie trafienia pochodzi wyłącznie od strony ukraińskiej. W nocy z 27 na 28 września wybuchł natomiast pożar w magazynie ropy Pawłowskaja w Kraju Krasnodarskim, co relacjonuje Kyiv Independent, powołując się na lokalne doniesienia i nagrania ukraińskiego kanału monitorującego. Redakcja zastrzega, że nie mogła niezależnie potwierdzić ani nagrania, ani wskazanego celu, a władze rosyjskie pożaru nie skomentowały, więc obiekt należy traktować jako ustalenie strony ukraińskiej i monitorujących konflikt, a nie jako fakt niezależnie sprawdzony.
Źródło: kyiv-independent
Tłem tych uderzeń jest liczba, która najlepiej pokazuje ich skuteczność, choć wymaga ostrożnego czytania. Według najnowszych danych branżowych przytaczanych przez rosyjski serwis RBC, bezczynnych pozostaje około trzydziestu ośmiu procent rosyjskich mocy przerobu pierwotnego ropy, co odpowiada około trzystu trzydziestu ośmiu tysiącom ton surowca na dobę, a produkcja benzyny spadła o milion ton. To wyliczenie pochodzi z rosyjskich danych sektorowych, a nie od strony ukraińskiej, co czyni je istotnie mocniejszym niż analogiczne twierdzenia Kijowa, niemniej nadal nie jest to audyt niezależny i dotyczy mocy nominalnie bezczynnych, a nie trwale zniszczonych. Uzupełnieniem obrazu jest najnowsza ocena amerykańskiego Instytutu Studiów nad Wojną z 26 września, według której ukraińskie siły w operacji Vivaldi zmieniły taktykę i zamiast natychmiast likwidować rosyjskie grupy infiltracyjne, systematycznie niszczą ich wzmocnienia oraz linie zaopatrzenia. Instytut wskazuje, że rosyjscy blogerzy wojskowi sami przyznają, iż kultura kłamstwa w rosyjskim dowodzeniu ułatwia Ukraińcom sukcesy na północ i północny wschód od Łymanu, a jego wnioskiem o największym ciężarze jest teza, że Władimir Putin prawdopodobnie przewartościowuje własną teorię zwycięstwa i przesuwa akcent na kampanię dalekosiężnych uderzeń w energetykę, która ma wymusić kapitulację Ukrainy zimą 2026–2027. To już interpretacja ośrodka analitycznego oparta na publicznych wypowiedziach prezydenta Rosji, a nie fakt twardy, ale dobrze tłumaczy, dlaczego Moskwa odrzuca propozycję wzajemnego wstrzymania ataków na infrastrukturę energetyczną.
Na tym tle utrzymuje się presja Waszyngtonu na Kijów w sprawie uderzeń w rosyjskie rafinerie. Nie jest to wątek nowy i nie należy go datować na ostatnią dobę, ponieważ Donald Trump naciskał na Wołodymyra Zełenskiego w tej sprawie co najmniej od połowy września, między innymi w rozmowie telefonicznej z niedzieli 13 września, o której pisał „Financial Times”, oraz przy spotkaniu w Nowym Jorku 22 września, gdy mówił, że Rosja utraciła kontrolę nad swoim przemysłem diesla. Stanowisko Kijowa pozostaje niezmienne i wyłożył je sam prezydent Ukrainy w rozmowie z redaktorem naczelnym „Wall Street Journal” na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ, mówiąc, że życie Ukraińców jest ważniejsze niż cena energii, a gotowość do rozejmu energetycznego uzależniając od wstrzymania przez Rosję ataków na ukraiński system elektroenergetyczny, ciepłowniczy i wodociągowy. Istotna jest natomiast sama sprzeczność interesów, którą ta presja odsłania: rekordowa cena diesla w Stanach Zjednoczonych jest dla administracji obciążeniem wyborczym, a dla Kijowa te uderzenia są jednym z najskuteczniejszych narzędzi wojny, co oznacza, że mamy tu do czynienia z realnym pęknięciem w relacji sojuszniczej, a nie z epizodem dyplomatycznym. Osobno agencja TASS poinformowała, że watykański wysłannik kardynał Matteo Zuppi ma przebywać w Moskwie w dniach od 28 do 30 września, gdzie podejmie rozmowy o humanitarnych aspektach rozstrzygnięcia konfliktu, a instytut amerykański odnotowuje, że zarówno Stany Zjednoczone, jak i Ukraina zaprzeczyły doniesieniom Bloomberga, jakoby Trump miał nakłaniać Zełenskiego do wyjazdu do Moskwy na rozmowy pokojowe.
Źródło: financial-times, wsj, bloomberg