NAJWAŻNIEJSZE
Najważniejszym wydarzeniem tej doby jest zestawienie dwóch faktów, które razem zmieniają charakter wojny w Ukrainie. Organizacja Narodów Zjednoczonych podała w piątek, że we wrześniu zginęło co najmniej trzystu dwudziestu ośmiu cywilów, a dwa tysiące sto pięć osób zostało rannych, co jest wynikiem o osiemdziesiąt pięć procent wyższym niż rok wcześniej i najwyższym dla września od początku pełnoskalowej inwazji, a szefowa biura Narodów Zjednoczonych w Kijowie nazwała pierwsze dwa tygodnie października jednym z najkrwawszych okresów dla ludności cywilnej od lat. W tej samej dobie Wołodymyr Zełenski wystąpił na szczycie Unii Europejskiej w Brukseli, gdzie europejscy przywódcy zobowiązali się do dalszego wsparcia i wezwali Waszyngton do wywierania presji na Moskwę, przewodnicząca Komisji Europejskiej ogłosiła prace nad dwudziestym drugim pakietem sankcji, a Kreml publicznie przyznał rację Donaldowi Trumpowi w jego krytyce ukraińskiego prezydenta. To przesuwa ciężar tej wojny z frontu na pytanie, kto zostanie przy stole negocjacyjnym i kto zapłaci za jej dalsze prowadzenie, bo jednocześnie Europa odrzuciła amerykański pomysł przekazania zamrożonych rosyjskich aktywów pod kontrolę Waszyngtonu i nadal nie rozstrzygnęła, czy i jak sięgnąć po te środki na rzecz Kijowa.
Drugim wydarzeniem jest rozszerzenie konfliktu wokół cieśniny Ormuz na dwa nowe pola. Teheran sformułował w piątek publicznie warunek ponownego otwarcia szlaku wodnego, mówiąc, że nastąpi to, jeśli Stany Zjednoczone opuszczą region, a jeśli nie, to Iran je usunie, co po raz pierwszy nadaje irańskiemu żądaniu formę pozytywnego warunku i otwiera pole do rozmów. Jednocześnie jemeńscy Huti wystrzelili pięć rakiet w pałac prezydencki w Adenie, zabijając pięć osób i raniąc szesnaście, a koalicja saudyjska podała, że w tym miesiącu Huti przeprowadzili dwadzieścia ataków na lotnisko w Rijadzie, zabijając siedemnastu ludzi i raniąc trzysta trzydzieści trzy osoby. Cieśnina pozostaje praktycznie zamknięta, przez co jedenastego października przepłynęły dwa statki zamiast typowych osiemdziesięciu pięciu dziennie, a cena ropy utrzymuje się powyżej stu pięciu dolarów za baryłkę. Stawką jest więc nie tylko tranzyt, lecz także stabilność całej Zatoki i bezpieczeństwo saudyjskiej infrastruktury cywilnej.
Trzecim wydarzeniem jest zmiana reguł w wyścigu o sztuczną inteligencję, i to podwójna. Firma Meta wprowadziła warunki handlowe, które od trzydziestego października dają jej prawo do automatycznego zbierania treści ze stron internetowych powiązanych z kontami biznesowymi, a więc w praktyce od niemal wszystkich wydawców, i wykorzystywania ich między innymi do trenowania własnych systemów, bez możliwości wypisania się inaczej niż przez rezygnację z tych kont, co trzej niezależni prawnicy oceniają jako zapis dający spółce dostęp do materiałów wartych na rynku licencyjnym miliony dolarów. Równocześnie, jak wynika z danych portalu OpenRouter, łączny udział modeli amerykańskich w obsługiwanych tokenach spadł z około siedemdziesięciu procent w czerwcu ubiegłego roku do około trzydziestu procent w czerwcu tego roku, ale po obniżce ceny mniejszego modelu firmy Anthropic z siódmego października chińska przewaga cenowa, na której opierała się ekspansja modeli z Pekinu, zniknęła, a chińskie laboratoria próbują teraz zarabiać na opłatach licencyjnych od odsprzedaży własnych modeli. To pokazuje, że rywalizacja przestaje być walką o wynik w testach, a staje się walką o dane treningowe, ceny i reguły prawne, a w tej walce Europa jest stroną, która nie ustanowiła jeszcze własnych zasad.